Hz. Süleyman Kıssası: Hikmet, Mülk ve Şükür
Hz. Süleyman, insanlık tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir mülke sahip oldu: Rüzgâr onun emrindeydi, cinler ona çalışıyordu, kuşların ve hayvanların dilini biliyordu. Kur'an-ı Kerim onu 'ne güzel kul; o çok yönelendi' diye metheder. Ama tüm bu muazzam güç içinde Hz. Süleyman'ın en büyük özelliği şükrüydü. 'Bu Rabbimin lütfudur; şükreder miyim, nankörlük mü ederim, diye beni sınar' diyebilmekti.
Karıncanın Sesi: Küçük Canlıya Büyük Saygı
Hz. Süleyman ordusuyla yürüyordu. Önünde devler, cinler, insanlar ve kuşlardan oluşan azametli bir kafile. Karıncalar vadisine geldiklerinde bir karınca seslendi: 'Ey karıncalar! Yuvalarınıza girin; Süleyman ve ordusu farkında olmadan sizi ezmesin!'
Hz. Süleyman bu küçücük sesi duydu. Gülümsedi ve şükür duasına kapandı: 'Rabbim! Bana ve ana-babama verdiğin nimete şükretmemi, Senin razı olacağın iyi işler yapmamı ilham et. Beni rahmetinle salihler arasına kat.'
Bu an, Kur'an'ın öğrettiği şükür anlayışının özüdür: Nimet büyüdükçe şükür daha derinden, daha alçakgönüllülükle gelir. Hz. Süleyman'ın duası bütün ordunun gözü önünde, küçücük bir karıncanın sözüne duyduğu şükranla başladı.
رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ
"Rabbim! Bana ve ana-babama verdiğin nimete şükretmemi ve razı olacağın salih amel işlememi ilham et."
— Neml Suresi, 27:19
Hüdhüd Kuşu ve Sebe Melikesi
Hz. Süleyman bir gün ordusunu sayarken Hüdhüd kuşunu göremedi. 'Nerede bu kuş? Gelince iyi bir mazeret göstermezse onu cezalandırırım' dedi.
Hüdhüd geldi ve şaşırtıcı bir haber getirdi: 'Senin bilmediğini öğrendim. Sebe'den sağlam bir haber getirdim. Orada bir kadın var; hepsine hükümdarlık ediyor. Her şeyden bolca verilmiş ona. Büyük bir tahtı var. Ama kavmiyle birlikte Allah'ı bırakıp güneşe tapıyor.'
Hz. Süleyman mektup yazdı ve Hüdhüd aracılığıyla Melike Belkıs'a gönderdi: 'Bu mektup Süleyman'dandır. Rahman ve Rahim Allah'ın adıyla başlar. Bana karşı büyüklük taslamayın. Müslüman olarak bana gelin.'
Belkıs danıştı, hediyeler gönderdi. Süleyman hediyeyi reddetti: 'Allah'ın bana verdikleri sizin verdiklerinizden daha iyidir. Hayır, siz hediyenizle sevinin. Onlara gücü yetmeyecekleri ordularla geleceğiz.'
إِنَّهُ مِن سُلَيْمَانَ وَإِنَّهُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
"Bu Süleyman'dandır ve Rahman ile Rahim olan Allah'ın adıyla başlamaktadır. Bana karşı büyüklük taslamayın."
— Neml Suresi, 27:30
Belkıs'ın Tahtı ve İmanı
Belkıs bizzat gelmeye karar verdi. Hz. Süleyman yanındakilere sordu: 'O gelmeden önce onun tahtını kim getirebilir?' Cinlerden biri 'Sen makamından kalkmadan getiririm' dedi. Ama Kitaptan ilmi olan biri daha hızlısını söyledi: 'Gözünü kırpmadan önce onu sana getiririm.'
Göz kırpmadan taht orada dikildi. Hz. Süleyman şükretti: 'Bu Rabbimin lütfudur; şükreder miyim, nankörlük mü ederim, diye beni sınar.'
Belkıs geldi. Tahtını biraz değiştirilmiş halde gördü; tanıyıp tanımayacağı test edildi. Sarayına yürürken parlak zemin için eteğini kaldırdı — cam zannetti, su sandı. Süleyman güldü: 'Bu cam döşeli bir saray.' Belkıs anladı: Yalnızca maddeye bakan göz, gerçeği göremez. 'Rabbim! Ben kendime zulmettim. Süleyman ile birlikte âlemlerin Rabbine teslim oluyorum' dedi ve iman etti.
هَٰذَا مِن فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ
"Bu Rabbimin lütfudur; şükreder miyim yoksa nankörlük mü ederim diye beni sınamak için."
— Neml Suresi, 27:40
📌Ders ve İbret
- 1.Güç ne kadar büyük olursa olsun, şükür o kadar büyük olmalıdır. Hz. Süleyman küçük bir karınca için şükür duası yaptı.
- 2.İlim ve hikmet, mülkten daha kıymetlidir. Hüdhüd'ün getirdiği bilgi, ordulardan önce işe yaradı.
- 3.Belkıs'ın imanı, 'kendime zulmettim' itirafıyla başladı. Özeleştiri, hidayetin kapısıdır.
- 4.Nimet sahibi olunca 'Ben kazandım' değil, 'Bu Rabbimin lütfudur' diyebilmek olgunluktur.
- 5.Hz. Süleyman'ın mektubu 'Bismillahirrahmanirrahim' ile başladı. Her hayırlı işin başına bu söz yakışır.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Dini konularda detaylı bilgi için güvenilir din alimlerine ve Diyanet İşleri Başkanlığı kaynaklarına başvurunuz.